sonnetten schrijven 2: waarom sonnetten?

Ja, waarom eigenlijk? Is het niet veel makkelijker om vrije verzen te schrijven? En hoe spontaan kun je zijn in zo’n gekunsteld ding als een sonnet? En zijn ze niet hartstikke uit de mode, sonnetten?

Nou, eh, ja en nee. Velen schrijven vrije verzen en sommige van deze dichters bewonder ik. Ze doen heel interessante dingen met de taal. Er zijn ook mensen die vrije verzen schrijven precies omdat het makkelijker kan zijn – en dat is voor mij dan juist een reden om sonnetten te schrijven. Iedereen die je gedicht als sonnet herkent, en die het ook wel eens geprobeerd heeft, weet dat het een heel gepuzzel is, vooral als je er een vloeiend geheel van wilt maken. Dus wie zegt dat je in een sonnet niet erg spontaan kunt zijn, die geef ik gelijk. De kunst is, wat mij betreft, om het te laten lijken alsof het spontaan is.

Zijn sonnetten uit de mode? In de praktijk is het een golfbeweging. Ze komen telkens weer terug. Op het ogenblik zien we bijvoorbeeld de sonnetten van Komrij en Rawie. Volgens mij zijn die nog niet uit de mode.

De sonnetvorm gaat al eeuwen mee en hij zal voorlopig nog wel blijven. Is hij geschikt voor deze tijd? Jazeker. Zo’n gedicht bestaat uit ongeveer 140 lettergrepen, netjes verdeeld in regels en groepjes. Het toont prima op een computerscherm. En je kunt het zonodig lezen in een halve minuut. Geen lange aandachtsspanne nodig. Het is dus heel geschikt voor moderne poëzieliefhebbers.

De vorm leent zich goed voor serieuze gedichten, maar ook voor light verse, parodie en satire. In de eerste acht regels zet je een situatie uiteen en dan heb je er nog zes om er een andere draai aan te geven. Je kunt dus echt een gedachte ontwikkelen en de lezer aan het denken zetten, of aan het lachen maken.

Behalve het ‘echte’ sonnet, dat volgens mij nooit helemaal zal verdwijnen, bestaan er ook kortere vormen zoals het populaire zesregelige ‘snelsonnet’. Hier zet je de situatie uiteen in de eerste vier regels en dan geef je er een andere draai aan in de laatste twee. Driek van Wissen is er goed in: http://www.gedichten.nl/nedermap/snelsonnetten/snelsonnet/162292.html?browse=tabblad


    Vragen:

1. Kun je een paar sonnetten noemen die gelden als klassiekers in de Nederlandse literatuur? (Je kunt ze vinden elders op dit blog, of bijvoorbeeld op Gedichten.nl.)

2. Wat is de rol van spontaniteit bij sonnetten?


    Antwoorden:

1. Klassiekers zijn bijvoorbeeld De moeder de vrouw van Nijhoff, Woninglooze van Slauerhoff, De Dapperstraat van Bloem en Aan de sonnetten van Perk.

2. Spontaniteit: het schrijven van een sonnet is een heel gepuzzel en dat kan ten koste gaan van de spontaniteit. Maar als je het goed gedaan hebt, dan lijkt het alsof het heel spontaan is opgeschreven.

Reacties zeer welkom.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s