over rijm

Er klikken regelmatig mensen naar dit blog omdat ze op zoek zijn naar informatie over rijm. Hier vind je wat uitleg en voorbeelden:


* Eindrijm *

__________

Bij rijm denken we meestal aan eindrijm. Dat wil zeggen:
het laatste stukje van de regel rijmt met het laatste stukje van een andere regel.

Eindrijm is maar één van de mogelijkheden, maar voor nu zullen we ons daarop richten. Eindrijm dus.


* Volrijm *

_________

De norm voor goed eindrijm is: volrijm. Dat wil zeggen:
de laatste beklemtoonde klinker en alles wat daarna komt, klinkt hetzelfde als de laatste beklemtoonde klinker en alles wat erna komt van een andere regel.

Een paar voorbeelden van volrijm:

    het weer is guur
    en ’t is vier uur

    daar loopt een klantje
    en hij zegt ‘dag’ met zijn handje

    de architect maakte een tekening
    en stuurde toen de rekening

Let op: het gaat niet om hoe de woorden er uitzien, maar hoe ze klinken.
Het volgende is dus bijvoorbeeld goed volrijm:

    wat je ook beweert,
    hij heeft zijn les geleerd.
    Jantje hoorde
    mooie woorden.
    geen gemekker
    eet een cracker!
    ze zaten een poos
    aan hun bureaus.
    hij keek verlekkerd
    naar die ouwe Packard.
    met zijn mesje
    schilde hij het restje.
    ze liep bij tijden
    door groene weiden.


* Schrikkelrijm, oogrijm, oorrijm *

____________________________

Maar de volgende voorbeelden zijn geen goed volrijm. De letters zijn gelijk maar de klank niet.

    het zal je niet ontgaan
    je mag van tafel opstaan.
    de chauffeurs vermijden
    te lange rijtijden.
    wat een opoffering
    voor een eenling.

In bovenstaande drie voorbeelden ligt de klemtoon van het ene woord op een andere lettergreep dan de klemtoon bij het andere woord. Dit heet ‘schrikkelrijm‘. Het geldt als een lelijke rijmfout.

Als het rijmt voor het oog maar niet voor het oor, spreek je van ‘oogrijm‘. Voorbeeld:

    tijdens de wake
    aten zij cake

Dit kun je natuurlijk ook expres doen, om grappig te zijn.

Als het rijmt voor het oor maar niet voor het oog, spreek je van ‘oorrijm‘. Voorbeeld:

    deze week
    eten we cake

en dat is dus gewoon goed volrijm.


* Rijk rijm *

__________

Wat je ook wel tegenkomt is ‘rijk rijm‘. In dat geval zijn de rijmende lettergrepen in hun geheel hetzelfde, dus niet vanaf de klinker, maar vanaf het begin van de lettergreep:

    donderdagen
    zijn zelden hoogtijdagen.
    er zat urine
    in de terrine.
    er waren twee feeën
    met trofeeën.
Advertenties

2 Reacties op “over rijm

  1. hallo Gerie,

    door jou word ik enorm ge-inspireerd tot het schrijven van een sonnet.
    Het lukt me niet dagelijks, maar wel wekelijks!

    Wat heb je een leuke site! Daar mag je trots op zijn!

    hartelijke groet en tot dinsdag bij Schrijvenswaard,
    Marry Overtoom

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s