Alweer: de Joden en de pest

Er was een feit waar iedereen het over eens was tijdens de pestepidemie van 1348 in Straatsburg: de Joden hadden veel minder last van de ziekte dan de niet-Joden. Hoe kwam dat? Daarover was verschil van mening.

De Joodse arts Balavignus had de bewoners van het getto aangemoedigd om de hele wijk schoon te maken en het afval te verbranden. De pest wordt overgebracht door vlooien van ratten. Als je het afval verbrandt zul je minder ratten hebben en dus ook minder pest. Maar dat was toen nog niet bekend.

De niet-Joden hadden de Joden kunnen vragen hoe het kwam dat zij minder minder zieken hadden. Dan zouden ze gehoord hebben over de schoonmaak van de wijk. Dat hadden ze dan ook kunnen proberen. Vele mensenlevens hadden op die manier gespaard kunnen worden.

In plaats daarvan beschuldigden ze Balavignus ervan dat hij de openbare waterbronnen vergiftigd zou hebben.  Onder marteling bekende hij. Vervolgens braken in heel Europa pogroms uit: Joodse gemeenschappen werden verjaagd of uitgeroeid.

Wat mij fascineert in dit verhaal, is dat de niet-Joden handelden op een manier die in strijd was met hun eigen belang. Ze gingen nog liever massaal dood dan iets aan te nemen van een Jood.

Natuurlijk is het makkelijk om er een etiketje op te plakken: zondebokdenken. De niet-Joden  veronderstelde kwaadwil bij de Joden – maar de Joden waren niet kwaadwillend. De niet-Joden waren kwaadwillend, jegens de Joden. Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten.

Als iets een naam heeft, is het daarmee nog niet verklaard. Laat staan opgelost.

Waarom doen mensen zo?  Zijn er mogelijkheden om deze geneigdheid te beperken? Hadden de Joden iets kunnen doen om dit debacle te voorkomen? Zo ja, wat dan?

Wie het weet, mag het zeggen …

Een Reactie op “Alweer: de Joden en de pest

  1. Pingback: Problemen oplossen 2: stress | BetjePraktisch

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s