Categorie archief: schrijftips

Hoe klinkt een limerick?

(ke)DENG ke ke DENG ke ke DENG (ke)
(ke)DENG ke ke DENG ke ke DENG (ke)
(ke)DENG ke ke DENG (ke)
(ke)DENG ke ke DENG (ke)
(ke)DENG ke ke DENG ke ke DENG (ke)

Dit is het metrum van een limerick. Het is een driedelig metrum.
Het rijmschema is aabba.

Advertenties

Hoe klinkt een sonnet?

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke) Lees verder

Het geheim van rijm

Wat is rijm?

Rijm is herhaling van klanken.

Regelmatige herhaling is ritme.

Rijm is dus een vorm van ritme.

Rijm stelt gerust. Als je rijm hebt opgebouwd, kun je het doorbreken. Waarom zou je dat doen?

Laten we eens kijken naar een bekend kinderrijmpje:

olleke

bolleke

rubi

solleke

olleke

bolleke

knol!

Voor wie het niet kent: de deelnemers bouwen een toren van hun vuisten. Bij ieder nieuw ‘woord’ komt er een nieuwe vuist bovenop de toren. Degene die aan de beurt is om ‘knol’ te zeggen, laat met een klap de toren instorten.  Peuters vinden dit een spannend spelletje.

Wat valt op in dt rijmpje? Het woord ‘rubi’. Het rijmt niet met de rest en het heeft ook een ander metrum: niet sterk-zwak-zwak  (ol-le-ke) maar sterk-zwak (ru-bi). De klanken zijn heel anders dan in de rest van het versje. Wat zou er gebeuren als we ‘rubi’ vervangen door een woord dat netjes rijmt met de rest? Laten we eens kijken.

olleke

bolleke

dolleke

solleke

olleke

bolleke

knol!

Het rijmpje is nu minder spannend geworden. Dat woordje ‘rubi’ laat het kind vermoeden dat er iets aan de hand is met de regelmaat. Maar voorlopig gaat het bouwen van de toren nog door. Het rijmpje wordt nog een keer herhaald: olleke, bolleke … en dan, op de plaats waar de vorige keer ‘rubi’ kwam, daar komt nu: ‘knol!’ en dan stort de toren in.

Rijm kun je dus gebruiken om spanning op te bouwen.

Memoires schrijven

Natuurlijk kun je een lij Lees verder

De Joden en de pest

1348. In Europa heerst de Zwarte Dood waaraan uiteindelijk ongeveer een derde van de Europese bevolking zal overlijden. Joden he Lees verder

Natalie Goldbergs 7 regels voor schrijftraining

7 regels voor schrijftraining

In haar boek Wild Mind vat schrijftrainer Natalie Goldberg haar methode samen in zeven regels. Ik neem ze over in het Engels en geef er mijn vertaling bij; ongetwijfeld zijn er lezers die het anders zouden vertalen.
1. Keep your hand moving. Houd je hand in beweging.
2. Lose control. Laat je gaan.
3. Be specific. Wees specifiek.
4. Don’t think. Denk niet.
5. Don’t worry about punctuation, spelling, grammar. Maak je niet druk over leestekens, spelling, grammatica.
6. You are free to write the worst junk in America. Je mag de grootste rotzooi schrijven.
7. Go for the jugular. Huh? Ga voor de halsader? Vlieg naar je keel?

Gelukkig licht Goldberg haar zevende gebod verder toe: If something scary comes up, go for it. That’s where the energy is. Als er iets engs opkomt, ga er dan op af. Dat is waar de energie is.

In de afgelopen maanden heb ik nagedacht over wat voor mij belangrijk is in poëzie. Gaat het me om taalspel? Om originaliteit? Om traditie? Om techniek? Om schoonheid?

Al die aspecten zijn belangrijk voor mij. Maar belangrijker is nog, dat de tekst authentiek is. Authentiek is iets anders dan autobiografisch. Het betekent dat de gevoelens die in de tekst terechtkomen, echt zijn. Geen mooischrijverij wil ik. Rauwe werkelijkheid in een strak pak.

Zulke authenticiteit is te bereiken door het doen van de schrijfoefeningen van Natalie Goldberg. Nee, versvormen leer je niet van haar. Maar je komt terecht in je echte gevoel. Dat is waar ik wil zijn. Ook als het pijn doet. Wat het vaak doet.

Freedom’s just another word

Het is wonderlijk: hoe weinig ik ook aan dit blog doe, de kijkers blijven komen. Dank jullie wel daarvoor, onbekende bezoekers. Het geeft me het gevoel dat ik, op mijn eigen pie Lees verder