Tagarchief: gedicht

Hoe klinkt een sonnet?

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)

(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke)
(ke)DENG keDENG keDENG keDENG keDENG (ke) Lees verder

om de kleur van het koren

augustuswarmte op het gele veld
een racefietser racet langs. een jong gezin
kind achterop en kleiner kind voorin
passeert me kletsend. iemands ijsje smelt

bepakte fietsen rijden het perron
af. in een winkel hoor ik bitte sehr
en danke schön en kortebroekenweer
ver in een weiland landt een luchtballon

zo was het ook toen jij daar in dat bed
zand woei naar binnen door het open raam
er was een tube in je keel gezet

en al die slangen die ze vakbekwaam
en dat gepiep en alles moest ontsmet
en ik zat naast je en ik zei je naam

sonnet 6 ©BetjeSonnetje 2009

Grafschrift van een sloper

***

Elk gebouw kon hij ontwrichten

maar deze steen kan hij niet lichten.

***

Het geheim van rijm

Wat is rijm?

Rijm is herhaling van klanken.

Regelmatige herhaling is ritme.

Rijm is dus een vorm van ritme.

Rijm stelt gerust. Als je rijm hebt opgebouwd, kun je het doorbreken. Waarom zou je dat doen?

Laten we eens kijken naar een bekend kinderrijmpje:

olleke

bolleke

rubi

solleke

olleke

bolleke

knol!

Voor wie het niet kent: de deelnemers bouwen een toren van hun vuisten. Bij ieder nieuw ‘woord’ komt er een nieuwe vuist bovenop de toren. Degene die aan de beurt is om ‘knol’ te zeggen, laat met een klap de toren instorten.  Peuters vinden dit een spannend spelletje.

Wat valt op in dt rijmpje? Het woord ‘rubi’. Het rijmt niet met de rest en het heeft ook een ander metrum: niet sterk-zwak-zwak  (ol-le-ke) maar sterk-zwak (ru-bi). De klanken zijn heel anders dan in de rest van het versje. Wat zou er gebeuren als we ‘rubi’ vervangen door een woord dat netjes rijmt met de rest? Laten we eens kijken.

olleke

bolleke

dolleke

solleke

olleke

bolleke

knol!

Het rijmpje is nu minder spannend geworden. Dat woordje ‘rubi’ laat het kind vermoeden dat er iets aan de hand is met de regelmaat. Maar voorlopig gaat het bouwen van de toren nog door. Het rijmpje wordt nog een keer herhaald: olleke, bolleke … en dan, op de plaats waar de vorige keer ‘rubi’ kwam, daar komt nu: ‘knol!’ en dan stort de toren in.

Rijm kun je dus gebruiken om spanning op te bouwen.

Herinnering aan Holland (parodie)

Denkend aan Holland

zie ik stromen papieren

traag door oneindig veel

handen gaan

rijen onnodig

lange formulieren

in grote kantoren

op het beeldscherm staan

en in de beperkte

ruimte verzonken

de platen asfalt

verspreid door het land

omleiding, afslag,

versperde wegen

borden en lichten

tussen hopen zand.

De lucht hangt er laag

en de zon wordt er langzaam

in damp van benzine

en diesel gesmoord

en in alle gewesten

wordt de klacht om de euro

en ‘t failliet van de banken

geregeld gehoord.

*
*

Plaatje: plaatjes

*
En verder natuurlijk met dank aan Hendrik Marsman.

sonnet 110: oudejaarsdag

Oudjaar

Dat was het weer. Een jaar voorbijgegaan
Soms ging het vliegend, soms is het gekropen
soms kwam het keurig netjes langsgelopen
en af en toe bleef het zelfs even staan.

Vanmiddag nog wat oliebollen kopen,
vergeet ook niet wat vuurwerk in te slaan
en snel nog langs de supermarkt te gaan
niet Albert Heijn hoor, neem maar die goedkope.

Straks gaan we proosten, toch wat aangedaan
en dan naar buiten, jas aan, sluit je knopen.
De straat verandert in een bulderbaan.

Nog maar een glas, je bent al haast bezopen
en daarna in je koude bed gekropen.
Dat was het weer. Een jaar vooruitgegaan.

sonnet 320 Anne Frankboom

Een sonnet naar aanleiding van het omvallen van de boom waar Anne Frank over heeft geschreven. Twee rijmuitgangen, gekruist rijm.
____

Er viel een boom om aan de Keizersgracht,
boom waar Anne Frank naar Lees verder

Monometer 1: rakker

Wat is een monometer? Een gesonjabakkerd gedicht. Zoals dit: Lees verder

Aside

Sonnet over eenzaamheid en illusies. Lees verder

sonnet 183 de meerkoet en de fuut

Op de fiets in het heerlijke lenteweer keek ik om me heen. Ik zag watervogels die bezig waren met hun nesten. Daar heb ik een sonnet over geschreven. Het is dus weer een gedicht over het voorjaar. Lees verder